Branże
BRANŻA SPOŻYWCZA
Przemysł
Sprawdź też
ROBOTY PRZEMYSŁOWE
ROBOTY PRZEMYSŁOWE
Masz produkt na półce sklepowej z kodem EAN-13? Dobrze, bo ten kod jeszcze przez jakiś czas zostanie. Ale coś się zmienia – i to coś, czego producenci nie mogą zignorować.
GS1 Sunrise 2027 to jeden z największych przełomów w historii znakowania produktów od czasu wprowadzenia kodu kreskowego w 1974 roku. Branża detaliczna i produkcyjna na całym świecie przechodzi właśnie ze starych, jednowymiarowych kodów 1D (takich jak EAN-13 czy UPC) na nowe, znacznie pojemniejsze kody 2D – przede wszystkim QR Code z GS1 Digital Link oraz GS1 DataMatrix. Dla producentów oznacza to konkretne decyzje: dotyczące opakowań, linii produkcyjnych, systemów ERP i – co ważne – czasu.
Wyjaśnimy: czym dokładnie jest Sunrise 2027? co konkretnie zmieni się na Twoim taśmociągu i w Twojej drukarni etykiet? oraz jak przygotować firmę na tę zmianę bez zbędnego chaosu.
Sunrise 2027 to globalna inicjatywa organizacji GS1 – międzynarodowego ciała standaryzacyjnego odpowiedzialnego za kody kreskowe – zakładająca, że do końca 2027 roku wszystkie systemy kasowe (POS) na świecie będą gotowe do odczytywania kodów 2D. Pilotaże trwają już w 48 krajach reprezentujących 88% światowego PKB.
Ważna uwaga: Sunrise 2027 nie jest twardym terminem zakazu kodów 1D. Tradycyjne kody kreskowe EAN/UPC nie znikną z dnia na dzień. To raczej data gotowości infrastruktury – punkt, od którego producenci będą mogli zdecydować się na oznakowanie wyłącznie w 2D. Dopiero od 2028 roku takie podejście stanie się opcją dla tych, którzy są gotowi.
To jednak nie oznacza, że możesz odłożyć temat na później.
Przez 50 lat kod EAN-13 robił swoje: identyfikował produkt w punkcie sprzedaży. Ale dziś to za mało.
Tradycyjny kod 1D przechowuje wyłącznie numer GTIN – kilkanaście cyfr, nic więcej. Tymczasem konsumenci, sieci handlowe i regulatorzy chcą od produktu znacznie więcej danych: daty ważności, numeru partii produkcyjnej, informacji o składzie, certyfikatach, sposobie recyklingu. Przepisy takie jak unijne rozporządzenia dotyczące identyfikowalności żywności czy wyrobów medycznych (MDR/UDI) wprost wymagają, by te dane były dostępne na etykiecie.
Kody 2D rozwiązują ten problem. Jeden symbol GS1 DataMatrix lub QR Code może pomieścić do 7 000 znaków numerycznych – czyli jednocześnie GTIN, numer serii, datę ważności, numer LOT, a przy użyciu GS1 Digital Link – także URL prowadzący do pełnej strony produktu w sieci. Skan jednego kodu telefonem przez konsumenta może dać mu dostęp do wartości odżywczych, instrukcji recyklingu czy aktualnych promocji.
Badania GS1 pokazują, że 77% konsumentów uznaje informacje o produkcie za ważne przy podejmowaniu decyzji zakupowej, a 62% jest gotowych zapłacić więcej za produkt z bogatszym opisem.
W ramach Sunrise 2027 GS1 wyróżnia trzy główne formaty kodów 2D:
GS1 QR Code z GS1 Digital Link – kod QR zakodowany zgodnie ze specyfikacją GS1 Digital Link URI, umożliwiający skan zarówno przez kasę POS, jak i przez smartfon konsumenta. To format szczególnie ceniony w sprzedaży detalicznej zorientowanej na zaangażowanie klienta.
GS1 DataMatrix – mały, kwadratowy kod 2D, bardzo popularny w przemyśle, farmacji i logistyce. Doskonale sprawdza się na małych opakowaniach i w środowiskach wymagających odporności na uszkodzenia.
DotCode – format dedykowany do szybkiego druku strumieniowego (CIJ), stosowany m.in. w przemyśle tytoniowym. Pozwala na znakowanie z prędkościami produkcyjnymi niemożliwymi dla klasycznych kodów.
Przejście z 1D na 2D to nie tylko zmiana pliku graficznego na etykiecie. To projekt obejmujący kilka obszarów Twojej firmy.
W okresie przejściowym – czyli teraz i do 2027 roku – produkty muszą być oznakowane podwójnie: tradycyjnym kodem EAN/UPC i nowym kodem 2D. Dopiero gdy 90% systemów kasowych będzie gotowych do odczytu 2D, GS1 pozwoli na rezygnację z liniowego kodu. To oznacza konieczność przeprojektowania etykiet lub opakowań, by zmieścić oba symbole bez naruszenia stref ciszy (quiet zones) i czytelności.
To nierzadko największy koszt transformacji. Klasyczne skanery laserowe nie potrafią czytać kodów 2D – do tego potrzebne są imajery (skanery obrazkowe). Dla producenta oznacza to audyt posiadanego sprzętu: drukarek etykiet, weryfikatorów kodów i czytników w magazynie.
Jeśli drukujesz kody bezpośrednio na linii produkcyjnej (np. metodą CIJ – Continuous Inkjet), musisz sprawdzić, czy Twoja drukarka jest w stanie wygenerować kod 2D o odpowiedniej jakości. GS1 definiuje minimalne wymagania jakościowe zgodnie z normą ISO/IEC 15415.
Kod 2D jest tak dobry, jak dane, które w nim zakodowałeś. Wdrożenie kodów 2D wymaga, by Twój system ERP lub WMS potrafił na bieżąco generować i przypisywać do każdej sztuki lub partii: numer GTIN, numer LOT/partii, datę ważności, numer seryjny (jeśli wymagany). Bez sprawnie działającej bazy danych produktowych cały projekt nie ruszy.
Jeśli chcesz wdrożyć QR Code z GS1 Digital Link, musisz zadbać o stronę docelową – czyli URL zakodowany w kodzie musi prowadzić do aktualnych, wiarygodnych danych produktu. To wymaga integracji z platformą zarządzania danymi produktowymi lub zewnętrznym systemem PIM.
Choć 2027 może brzmieć jak odległa przyszłość, cykl życia opakowań w branży FMCG wynosi często 12–24 miesiące. Zmiany projektowe, zatwierdzenia, druk i wdrożenie produkcji zajmują czas. Firmy, które zaczną planowanie w 2025 lub 2026 roku, będą działać pod presją. Ci, którzy działają teraz, mają komfort pilotażu i poprawy błędów.
Orientacyjny harmonogram przygotowań:
Czy kody EAN znikną w 2028 roku?
Nie. Tradycyjne kody 1D będą akceptowane i po 2027 roku. Zmiana jest dobrowolna – żaden producent nie zostanie ukarany za używanie EAN-13.
Czy to tylko sprawa wielkich sieci i globalnych marek?
Nie. Producenci regionalni, eksporterzy i firmy z sektora MŚP równie mocno odczują tę zmianę, jeśli sprzedają do sieci handlowych lub na rynki zagraniczne.
Czy zmiana kodu to kwestia godzin w programie graficznym?
Nie. W rzeczywistości to projekt wielodepartamentowy: IT, produkcja, marketing, dział jakości i logistyka.
Przygotowanie do Sunrise 2027 warto zacząć od kilku konkretnych działań:
Pierwszym krokiem jest audyt istniejącej infrastruktury – sprawdzenie, czy posiadane czytniki, weryfikatory i drukarki są gotowe na kody 2D lub wymagają modernizacji. Producenci sprzętu coraz częściej oferują firmware update, który dodaje obsługę DataMatrix lub QR bez wymiany całego urządzenia.
Następnie warto zinwentaryzować opakowania – które produkty idą do sieci, które za granicę, które mają krótki cykl odświeżania graficznego. To pozwala na rozłożenie kosztów redesignu w czasie.
Kolejny krok to wybór formatu 2D – GS1 DataMatrix sprawdza się lepiej w trudnych warunkach przemysłowych, QR z Digital Link daje przewagę w komunikacji z konsumentem.
Na koniec warto skonsultować się ze specjalistą ds. etykietowania i systemów znakowania, który zna zarówno wymagania GS1, jak i realia konkretnej linii produkcyjnej.
Producenci, którzy traktują Sunrise 2027 wyłącznie jako kolejny compliance do odhaczenia, tracą największą część tej układanki. Kody 2D to narzędzie do budowania przewagi konkurencyjnej.
Wyobraź sobie opakowanie, z którego konsument jednym skanem telefonu trafia na Twoją stronę z przepisami, historią producenta i certyfikatem ekologicznym. Albo linię produkcyjną, gdzie każda sztuka produktu jest serializowana i daje Ci pełną identyfikowalność w razie recall. Albo sieć dystrybucji, w której dane o partiach i datach ważności przepływają automatycznie, redukując straty.
To wszystko staje się możliwe dzięki kodom 2D – i Sunrise 2027 jest właśnie pretekstem, by w końcu to wdrożyć.
Przejście z kodów 1D na 2D to projekt, który wymaga wiedzy technicznej zarówno z zakresu standardów GS1, jak i praktyki znakowania na linii produkcyjnej.
Hitmark od lat wspiera producentów w projektowaniu i wdrażaniu systemów etykietowania zgodnych z wymaganiami GS1 – od etykiet logistycznych, przez znakowanie opakowań jednostkowych, po integrację z systemami ERP.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak konkretnie Sunrise 2027 wpłynie na Twoją firmę i od czego zacząć – skontaktuj się z nami. Nasi specjaliści przeprowadzą bezpłatną analizę Twojej sytuacji i pomogą zaplanować transformację krok po kroku.
Więcej informacji uzyskasz także tutaj: GS1 US Sunrise 2027 Initiative (gs1us.org), GS1 Global Industry Endorsement Statement 2024, GS1 2D Barcodes at Retail POS Implementation Guideline
