
Laser MOPA to laser światłowodowy, w którym oscylator i wzmacniacz pracują osobno, dzięki czemu można regulować długość impulsu i dopasować sposób znakowania do konkretnego materiału. Ta technologia sprawdza się przy trwałym znakowaniu stali nierdzewnej, aluminium anodowanego, metali powlekanych i wybranych tworzyw, ale nie zastąpi innych metod przy szkle przezroczystym czy surowym drewnie. Przykładem jest Hitachi XpressMark MOPA - laser z impulsem regulowanym w zakresie 2–500 ns, dostępny w wariantach 30, 60 i 100 W, który wkrótce pojawi się w ofercie Hitmark.
MOPA to skrót od Master Oscillator Power Amplifier, czyli „oscylator główny i wzmacniacz mocy”. W takim laserze jeden moduł wytwarza impuls o zadanych parametrach, a drugi go wzmacnia. Ponieważ oba etapy są rozdzielone, operator może zmieniać długość impulsu niezależnie od jego częstotliwości. W standardowym laserze światłowodowym typu Q-switch długość impulsu jest w praktyce mało elastyczna. To dobre rozwiązanie do wielu zadań, ale przy materiałach wrażliwych na ciepło albo tam, gdzie liczy się konkretny efekt wizualny, możliwości dostrojenia są mniejsze. Laser MOPA nadal jest laserem światłowodowym. Pracuje w tym samym zakresie fali - w przypadku Hitachi XpressMark MOPA jest to 1055–1075 nm - i znakuje bezdotykowo, bez tuszu i bez materiałów eksploatacyjnych w rodzaju atramentu czy rozpuszczalnika.
Długość impulsu decyduje o tym, jak energia lasera oddziałuje na powierzchnię. Krótki impuls przekazuje energię szybko i punktowo, więc materiał wokół znaku nagrzewa się słabiej. Dłuższy impuls działa łagodniej i głębiej, co przydaje się na przykład przy zmianie barwy metalu. W praktyce regulacja impulsu pozwala:
Hitachi XpressMark MOPA ma impuls regulowany w zakresie 2–500 ns. Szeroki zakres oznacza, że jedno urządzenie można przestawić z delikatnego znakowania tworzywa na głębsze oznaczenie metalu bez zmiany sprzętu - wystarczy zmienić parametry w oprogramowaniu.
Oba typy laserów znakują trwale i bezdotykowo. Różnica pojawia się wtedy, gdy materiał wymaga precyzyjnego dopasowania energii.
| Kryterium | Laser MOPA | Standardowy laser światłowodowy (Q-switch) |
|---|---|---|
| Długość impulsu | Regulowana w szerokim zakresie | Zwykle stała lub regulowana w wąskim zakresie |
| Stal nierdzewna | Kontrastowe znakowanie, przy dobranych parametrach także efekt barwny | Dobre znakowanie, mniejsze możliwości uzyskania efektu barwnego |
| Aluminium anodowane | Łatwiej uzyskać ciemny, kontrastowy znak | Znak często jaśniejszy i mniej kontrastowy |
| Tworzywa sztuczne | Mniejsze ryzyko przypaleń i topienia | Większe ryzyko przegrzania materiału |
| Głębokie grawerowanie metali | Możliwe | Możliwe, często w zupełności wystarcza |
| Cena zakupu | Zwykle wyższa | Zwykle niższa |
Jeśli na linii znakuje się wyłącznie surową stal lub głęboko grawerowane elementy metalowe, standardowy laser światłowodowy może okazać się wystarczający. MOPA ma przewagę tam, gdzie asortyment jest zróżnicowany albo materiał źle znosi nadmiar ciepła.
Laser MOPA najlepiej wykorzystuje swoje możliwości na metalach i części tworzyw. Typowe zastosowania to:
Ograniczenia też są wyraźne. Szkło przezroczyste i surowe drewno zwykle wymagają innej technologii znakowania albo specjalnego przygotowania powierzchni. Przy części tworzyw lepszym wyborem może być drukarka atramentowa - wszystko zależy od materiału, wymaganej trwałości i tempa linii.
Tak. W trybie MOTF (Marking On The Fly) laser nanosi oznaczenie na produkt przesuwający się po przenośniku, bez zatrzymywania linii. Hitachi XpressMark MOPA obsługuje dwa rodzaje ruchu: liniowy, typowy dla przenośników, oraz obrotowy, przydatny przy detalach okrągłych. Aby znak był prawidłowy, laser musi znać prędkość produktu. Można ją przekazać na dwa sposoby:
To ważna różnica. Symulowana prędkość nie skompensuje wahań tempa transportu, więc na liniach, gdzie przenośnik zwalnia lub przyspiesza, enkoder jest praktycznie konieczny. Laser dostaje też sygnał obecności detalu z czujnika, dzięki czemu wie, kiedy rozpocząć znakowanie. W XpressMark MOPA znakowanie w ruchu wymaga wersji z kontrolerem wyposażonym we wbudowany komputer (embedded). Wersja bez komputera obsługiwana jest z zewnętrznego PC z oprogramowaniem Merlin II LS. Do połączenia z linią laser ma Ethernet TCP/IP i wejścia/wyjścia I/O, a opcjonalnie także PROFINET lub EtherNet/IP.
Moc wpływa na to, jak szybko i jak głęboko laser znakuje. Hitachi XpressMark MOPA jest dostępny w trzech wariantach:
Wyższa moc nie zawsze oznacza lepszy efekt. Przy cienkich lub wrażliwych materiałach nadmiar energii może pogorszyć jakość znaku, dlatego moc dobiera się do materiału, wielkości oznaczenia i wymaganego czasu cyklu. Drugim parametrem jest soczewka, która wyznacza pole znakowania i odległość głowicy od detalu. XpressMark MOPA ma pięć standardowych soczewek - od pola 110 × 110 mm do 350 × 350 mm. Większe pole ułatwia znakowanie dużych detali, ale zwykle oznacza też większą plamkę i mniejszą koncentrację energii. Przy dużym polu może więc być potrzebna wyższa moc albo dłuższy czas znakowania. Przy planowaniu stanowiska trzeba pamiętać, że laser należy do klasy 4. Stanowisko wymaga odpowiedniej osłony, odciągu dymu powstającego podczas znakowania oraz wentylacji kontrolera.
Ten sam materiał może zachowywać się różnie w zależności od stopu, wykończenia powierzchni czy rodzaju powłoki. Dwa detale ze stali nierdzewnej od różnych dostawców mogą wymagać innych parametrów. Dlatego żadna tabela nie zastąpi testu na rzeczywistym elemencie. Próbne znakowanie pozwala sprawdzić:
Na tej podstawie można dobrać konfigurację bez przepłacania za moc, której linia nie wykorzysta, i bez ryzyka, że laser okaże się za słaby. W Hitmark przygotowujemy się do wprowadzenia lasera Hitachi XpressMark MOPA - dwóch naszych serwisantów ukończyło czterodniowe szkolenie w siedzibie Hitachi w Niemczech.
Czym laser MOPA różni się od zwykłego lasera światłowodowego?
Laser MOPA ma osobny oscylator i wzmacniacz, więc pozwala regulować długość impulsu niezależnie od jego częstotliwości. Dzięki temu łatwiej dopasować znakowanie do materiału - uzyskać lepszy kontrast na anodowanym aluminium czy stali nierdzewnej i ograniczyć przypalenia na tworzywach. Standardowy laser światłowodowy ma mniej elastyczne parametry impulsu, ale przy surowych metalach często w zupełności wystarcza.
Czy laser MOPA nadaje się do znakowania tworzyw sztucznych?
Do wybranych tak. Krótki impuls ogranicza ilość ciepła przekazywanego do materiału, co zmniejsza ryzyko topienia i przypaleń. Efekt zależy jednak od rodzaju tworzywa i dodatków, dlatego przed wyborem lasera zawsze warto wykonać próbne znakowanie.
Czy laser MOPA może znakować produkty bez zatrzymywania linii?
Tak, w trybie MOTF (Marking On The Fly) laser znakuje produkty w ruchu - liniowym lub obrotowym. Na liniach o zmiennej prędkości potrzebny jest enkoder, który przekazuje laserowi rzeczywiste tempo przenośnika. Symulowana prędkość sprawdza się tylko przy stałym tempie transportu.
Zastanawiasz się, czy laser MOPA sprawdzi się przy znakowaniu Twoich produktów? Opowiedz nam o materiale, rodzaju oznaczenia i tempie linii - pomożemy ocenić, czy to właściwa technologia, i sprawdzimy, czy możliwe jest próbne znakowanie Twojego detalu.
Skontaktuj się z nami Zadzwoń: 22 754 10 13