
W każdej ofercie na drukarkę CIJ znajdziecie cenę rozpuszczalnika za litr albo za butelkę. W prawie żadnej nie znajdziecie zużycia na godzinę pracy. To nie jest przypadek ani niedopatrzenie – cena za opakowanie jest jedyną liczbą, którą da się podać bez zastrzeżeń i porównać w tabeli przetargowej.
Kłopot w tym, że roczny koszt eksploatacji to iloczyn trzech wielkości: zużycia, czasu pracy i ceny. Oferty porównuje się po tej, która ma najmniejszy wpływ na wynik.
Tu leży źródło całego nieporozumienia. W technologii Continuous Ink Jet strumień kropli krąży nieprzerwanie: kropla, która nie została użyta do nadruku, wraca rynienką do obiegu. Po drodze – w locie, w rynience i w samym układzie – część rozpuszczalnika odparowuje. To właśnie ten ubytek uzupełnia się butelką z make-upem.
Wniosek jest mniej oczywisty, niż się wydaje: drukarka zużywa rozpuszczalnik także wtedy, gdy nic nie drukuje. Wystarczy, że jest uruchomiona, a strumień krąży. Zużycie idzie więc za czasem włączenia urządzenia, a nie za liczbą oznakowanych sztuk.
Drugim źródłem zużycia są cykle startu i zatrzymania, przy których głowica jest płukana. Zakład, który wyłącza drukarkę na każdą przerwę śniadaniową, potrafi zużyć więcej niż taki, który zostawia ją w ruchu.
Trzeci czynnik to temperatura. Im cieplej w hali, tym szybsze parowanie i tym więcej uzupełniania – ten sam mechanizm, który odpowiada za zmienną lepkość atramentu i który opisaliśmy w tekście o pracy CIJ w zmiennej temperaturze.
Powody są trzy i żaden nie wymaga złej woli po stronie oferenta.
Cena jest bezwarunkowa, zużycie nie. Litr kosztuje tyle samo w Gdańsku i w Rzeszowie, w styczniu i w lipcu. Zużycie zależy od temperatury hali, trybu pracy, liczby startów i konkretnego atramentu. Handlowiec, który poda jedną liczbę, naraża się na to, że w praktyce wyjdzie inna.
Nie ma wspólnego standardu pomiaru. Producenci deklarują zużycie w różnych warunkach odniesienia i przy różnych trybach pracy. Zestawienie takich danych obok siebie bywa mylące, więc prościej ich nie podawać.
Tabela przetargowa ma jedną kolumnę na materiały. Jeśli zapytanie ofertowe pyta o cenę litra, to cena litra trafia do oferty. Oferent nie dokłada danych, o które nikt nie prosił, zwłaszcza gdy mogłyby jego propozycję osłabić.
To ostatnie jest najważniejsze: pole do poprawy leży głównie po stronie kupującego. Oferta odpowiada na pytanie, które zadano.
Liczby poniżej są ilustracyjne i służą pokazaniu proporcji. Założenie: praca dwuzmianowa, około 4000 godzin pracy urządzenia w roku.
| Pozycja | Oferta A – tańszy litr | Oferta B – droższy litr |
|---|---|---|
| Cena za litr | 120 zł | 150 zł |
| Zużycie | 40 ml/h | 25 ml/h |
| Zużycie roczne | 160 litrów | 100 litrów |
| Koszt roczny | 19 200 zł | 15 000 zł |
| Koszt w 5 lat | 96 000 zł | 75 000 zł |
Oferta A wygrywa porównanie cenowe o 20 procent i przegrywa rachunek roczny o ponad cztery tysiące złotych. Przez pięć lat różnica sięga dwudziestu tysięcy – przy urządzeniu, którego cena zakupu bywa tego samego rzędu.
Warto zwrócić uwagę na mechanizm: żeby odwrócić wynik, oferta A musiałaby zejść z ceną poniżej 94 zł za litr. Sama obniżka ceny materiału nie kompensuje różnicy w zużyciu, dopóki ta różnica jest tak duża.
Zapytanie ofertowe, które zawiera poniższe punkty, dostaje zupełnie inne odpowiedzi niż takie, które pyta tylko o cenę.
Ostatni punkt jest wart osobnego zdania. Jeśli drukarka udostępnia dane eksploatacyjne, weryfikacja deklaracji zajmuje jeden miesiąc pracy zamiast całego roku zgadywania – to jedna z funkcji systemów Hitachi Online i HTPC.
Nawet najlepiej dobrane urządzenie da wynik gorszy od katalogowego, jeśli warunki pracy temu sprzyjają. Najczęstsze przyczyny:
Dobra wiadomość jest taka, że trzy z tych pięciu punktów da się poprawić bez żadnych nakładów. Wystarczy zmiana nawyku i harmonogram przeglądów.
Negocjowanie ceny rozpuszczalnika w oderwaniu od urządzenia, które go zużywa. Dział zakupów schodzi z ceny o kilkanaście procent i uznaje temat za zamknięty, podczas gdy różnica w zużyciu między urządzeniami bywa dwukrotna.
Uczciwe porównanie wymaga jednej dodatkowej kolumny w arkuszu: koszt roczny, czyli zużycie razy godziny pracy razy cena. To pięć minut liczenia, a zmienia kolejność ofert częściej, niż mogłoby się wydawać. Ten sam mechanizm działa przy całym rachunku pięcioletnim urządzenia – rozpisaliśmy go w tekście o tym, ile naprawdę kosztuje przestój związany z błędem znakowania.
Dlaczego drukarka CIJ zużywa rozpuszczalnik, nawet gdy nie drukuje?
Bo strumień kropli krąży w obiegu przez cały czas, gdy urządzenie jest uruchomione. Część rozpuszczalnika odparowuje w locie i w rynience, a butelka z make-upem uzupełnia właśnie ten ubytek. Zużycie idzie więc za czasem pracy urządzenia, a nie za liczbą wydrukowanych znaków.
Czy wyłączanie drukarki na przerwy zmniejsza zużycie?
Najczęściej nie, a bywa, że je zwiększa. Każdy cykl startu i zatrzymania wiąże się z płukaniem głowicy, które samo zużywa rozpuszczalnik. Przy krótkich przerwach zostawienie urządzenia w trybie pracy wychodzi zwykle korzystniej.
Jak zweryfikować deklarowane zużycie po wdrożeniu?
Najprościej przez miesiąc: zanotować liczbę godzin pracy urządzenia i liczbę zużytych butelek, a potem podzielić. Jeśli drukarka raportuje dane eksploatacyjne, wynik można odczytać bez ręcznego liczenia.
Czy tańszy rozpuszczalnik zawsze oznacza wyższy koszt roczny?
Nie – oznacza tylko, że cena nie wystarcza do oceny. Decyduje iloczyn zużycia, godzin pracy i ceny. Bywa, że tańszy materiał wygrywa także rachunek roczny, ale wiadomo to dopiero po policzeniu.
Czy zamienniki obniżają koszt eksploatacji?
W krótkim okresie tak, na fakturze. W dłuższym wracają jako inne tempo parowania, zmienność nadruku i szybsze zużycie podzespołów. Oszczędność na materiale bywa niższa niż koszt jednego nieplanowanego postoju.
Inżynierowie HITMARK podadzą zużycie rozpuszczalnika dla konkretnej aplikacji, z uwzględnieniem trybu pracy linii, temperatury hali i wybranego atramentu – oraz policzą koszt roczny, a nie cenę za butelkę. Bezpłatnie, także z wizytą na hali.
Serwis dostępny 24h/365.