Znakowanie żywności

Znakowanie żywności to obowiązek każdego producenta, ale też kluczowy element budowania zaufania konsumenta. Co dokładnie musi znaleźć się na opakowaniu produktu spożywczego? Jakie przepisy regulują te kwestie? I wreszcie – jak zadbać o to, by znakowanie było zgodne z prawem, trwałe i czytelne? Wyjaśniamy krok po kroku, bazując na aktualnych przepisach i rozwiązaniach technologicznych dostępnych na rynku.

Dlaczego poprawne znakowanie żywności ma tak duże znaczenie?

Znakowanie produktów spożywczych to nie tylko informacja – to gwarancja bezpieczeństwa. Konsument musi wiedzieć, co kupuje, z czego produkt się składa, do kiedy można go spożyć i kto za niego odpowiada. W dobie rosnącej świadomości żywieniowej i licznych nietolerancji pokarmowych, prawidłowe oznakowanie to podstawa decyzji zakupowej.

Jakie informacje muszą znaleźć się na opakowaniu?

Z punktu widzenia producenta, oznakowanie opakowań produktów spożywczych to również kwestia zgodności z przepisami prawa, identyfikowalności produktu oraz ochrona marki. Błąd w nadruku – np. brak daty ważności – może skutkować karami finansowymi, reklamacjami, a nawet koniecznością wycofania partii z rynku.

Jakie informacje są obowiązkowe na opakowaniach spożywczych?

Zasady znakowania żywności na terenie Unii Europejskiej reguluje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011. Wskazuje ono, jakie informacje muszą być obowiązkowo umieszczone na etykiecie lub opakowaniu.

Do podstawowych danych należą:

• nazwa środka spożywczego,
• lista składników,
• alergeny (wyróżnione w składzie),
• ilość netto,
• data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia,
• warunki przechowywania i/lub sposób użycia,
• nazwa i adres producenta lub dystrybutora,
• kraj pochodzenia (jeśli wymagane),
• numer partii produkcyjnej.

Dodatkowo, w przypadku niektórych produktów, mogą być wymagane oznaczenia specjalne, np. zawartość kofeiny, GMO czy informacja o pasteryzacji.

Jakie technologie wspierają znakowanie żywności?

Większość informacji – jak skład czy wartość odżywcza – znajduje się na etykiecie nadrukowanej przez producenta lub drukarnię. Jednak część danych (np. data ważności, numer partii) musi być nanoszona bezpośrednio na linii produkcyjnej – precyzyjnie, automatycznie i w czasie rzeczywistym.

Tu wkraczają rozwiązania takie jak te oferowane przez Hitmark, wyłącznego dystrybutora przemysłowych systemów znakujących Hitachi. Do najczęściej wykorzystywanych w branży spożywczej technologii należą:

• Drukarki CIJ (Continuous Ink Jet) – znakowanie na szybkorotujących liniach, na szkle, metalu, plastiku, folii.
• Drukarki TIJ (Thermal Ink Jet) – do druku o wysokiej rozdzielczości na kartonach i etykietach.
• Systemy laserowe CO₂ – do trwałego i estetycznego znakowania bez użycia atramentu.

Dzięki tym urządzeniom producent może mieć pewność, że oznaczenia są czytelne, trwałe i zgodne z przepisami, nawet przy wysokiej wydajności produkcji.

Jakie są najczęstsze błędy w oznakowaniu produktów?

Niewłaściwe znakowanie żywności może prowadzić do poważnych problemów. Oto kilka przykładów błędów, które zdarzają się w praktyce:

• brak wymaganych informacji, np. daty ważności lub numeru partii,
• nieczytelny nadruk (rozmazany, za mały, słabo kontrastowy),
• błędne dane, np. niewłaściwy skład lub zła data,
• nadruk w niewłaściwym miejscu, np. na zgrzewie opakowania.

Aby uniknąć takich sytuacji, coraz więcej firm decyduje się na automatyzację procesu znakowania i korzysta z systemów przemysłowych. Hitmark wspiera producentów na każdym etapie – od doboru technologii, przez wdrożenie, aż po serwis.

Ciekawostka: co grozi za niewłaściwe znakowanie?

Zgodnie z polskimi przepisami (np. ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia), za nieprawidłowe oznakowanie produktu spożywczego grozi kara do 30 000 zł, a w skrajnych przypadkach – nawet wycofanie całej partii z rynku. W 2023 roku Inspekcja Handlowa przeprowadziła ponad 6 000 kontroli produktów spożywczych – nieprawidłowości wykryto w ponad 30% przypadków [źródło: UOKiK].

Najczęściej zadawane pytania

Czy wszystkie informacje muszą być nadrukowane na opakowaniu?

Nie – część danych (np. etykieta ze składem) może być stałym elementem opakowania. Jednak data ważności, numer partii czy kod produkcyjny muszą być nadrukowane indywidualnie dla każdej partii.

Czy nadruki mogą być wykonane ręcznie?

Teoretycznie tak, ale w praktyce ręczne znakowanie jest niewydajne i podatne na błędy. W przypadku produkcji na większą skalę, zdecydowanie rekomenduje się użycie przemysłowych drukarek lub systemów laserowych.

Jakie powierzchnie można znakować?

Nowoczesne systemy umożliwiają znakowanie na różnych powierzchniach: plastiku, szkle, metalu, folii, kartonie, a nawet na jajkach (spożywcze atramenty spożywcze).

Czy systemy znakujące muszą być legalizowane?

Niektóre urządzenia, np. do ważenia lub pakowania, podlegają legalizacji. W przypadku drukarek przemysłowych najważniejsze jest spełnienie norm jakości nadruku i zgodność z przepisami UE.

Co wybrać – drukarkę CIJ, TIJ czy laser?

To zależy od rodzaju produkcji. CIJ sprawdzi się w szybkim tempie i przy trudnych powierzchniach. TIJ oferuje wysoką rozdzielczość, idealną dla opakowań zbiorczych. Laser to bezkontaktowe, trwałe znakowanie – często stosowane przy ekologicznych opakowaniach.

Znakuj świadomie – z Hitmark to proste

Zasady znakowania żywności są jasno określone i wymagają pełnej zgodności. Jednak to nie tylko obowiązek – to również szansa na poprawę jakości procesu produkcyjnego. Dzięki nowoczesnym systemom znakującym od Hitmark, możesz zyskać przewagę konkurencyjną, wyeliminować błędy i zwiększyć bezpieczeństwo Twoich produktów.

👉 Sprawdź ofertę znakowania w branży spożywczej - skontaktuj się z naszym ekspertem i dobierz idealne rozwiązanie dla Twojej linii produkcyjnej!